VẦN I


 

- ÍCH 嗌

Miệng trên của thực quản, các thức ăn và nước uống từ đây theo vào dạ dày.

- ÍCH ÂM 益阴

Phương pháp chữa chứng âm hư. Tức tư âm, bổ âm.

- ÍCH HỎA  益火

Bổ Thận hỏa. Bổ Mệnh môn hỏa.

- ÍCH HỎA CHI NGUYÊN, DĨ TIÊU ÂM Ế 益火之源以消阴翳

(Lời chú giải của Vương Băng, đời Đường, về câu “Chư nhiệt chi nhi hàn giả, chủ chi dương”. Đời sau gọi tắt là ‘ích hỏa tiêu âm’, ‘phù dương thoái âm’.)

Phương hướng điều trị. Dùng phép phù dương ích hỏa để làm lui cái âm thịnh. Thí dụ: Dùng thuốc ôn nhiệt để chữa hàn chứng mà không có kết quả, trái lại bệnh nặng thêm. Đó là loại hàn chứng do dương hư âm thịnh, thuộc Thận dương hư, cho nên cần phải bổ Thận dương (Mệnh môn chân hỏa). Thí dụ khác: Thận dương bất túc, xuất hiện chứng lưng đau, chân yếu, nửa người phần dưới có cảm giác lạnh, liệt dương, tinh lạnh… Dùng ‘Bát vị địa hoàng hoàn’ để điều trị.

 

- ÍCH HỎA TIÊU ÂM 益火消阴

Tức Ích hỏa chi nguyên, dĩ tiêu âm ế.

- ÍCH KHÍ 益气

Bổ khí.

- ÍCH KHÍ DƯỠNG HUYẾT 益气养血

Phương pháp dùng chung các loại thuốc vừa bổ khí và bổ huyết. Thích hợp chữa chứng khí huyết đều hư. Thường thấy sắc mặt trắng xanh, hoặc vàng úa, tim đập nhanh, hồi hộp, mất ngủ, ăn uống không biết ngon, hụt hơi, biếng nói, tay chân uể oải, đầu choáng, mắt hoa, chất lưỡi nhợt, rêu trắng, mạch tế nhược hoặc hư đại vô lực.

- ÍCH KHÍ GIẢI BIỂU 益气解表

Còn gọi là bổ khí giải biểu. Phương pháp điều trị dùng thuốc bổ khí và thuốc giải biểu phối hợp để chữa chứng khí hư kèm có cảm mạo.

- ÍCH KHÍ KIỆN TỲ 益气健脾

Phương pháp dùng các loại thuốc có tác dụng bổ Tỳ ích khí để cấu thành bài thuốc. Dùng để chữa các chứng Tỳ Vị suy yếu. Phương thuốc này thích hợp chữa các chứng ăn uống kém, tiêu chảy, nôn ói do Tỳ Vị suy yếu gây ra.

 

- ÍCH KHÍ SINH TÂN 益气生津

Phương pháp chữa phần khí và tân (dịch) đều bị hư. Thường dùng để chữa các chứng khí hư kèm có tân dịch hư, biểu hiện người mệt mỏi, hụt hơi, miệng khô và khát, chất lưỡi đỏ khô, mạch hư sác.

- ÍCH LẠC 益络

Đường lạc mạch ở họng.

- ÍCH NHŨ 嗌乳

Làm tăng sữa. Xem Thương nhũ thực thổ.

- ÍCH TỲ 益脾

Kiện Tỳ. Phương pháp chữa chứng Tỳ hư gây giảm sút công năng vận hóa.

- ÍCH VỊ 益胃

Phương pháp chữa chứng Vị hư. ➊ Dùng các vị thuốc có vị ngọt tính ấm, có tác dụng ôn trung bổ hư để chữa Vị khí hư hàn. ➋ Phương pháp dùng các vị thuốc có tác dụng tư dưỡng  vị âm để chữa chứng Vị âm bất túc.

 

TIEN AT

 

  • Ly. Nguyễn Công Đức

    Images

    Images