NƯỚC MÁT TỪ CÁC LOẠI ĐẬU

 

1.  ĐẬU ĐỎ NHỎ (Phaseolus angularis Wight.)

Còn gọi là Xích tiểu đậu.

daudo3daudo2

  • Bộ phận dùng: Hạt.
  • Thành phần hoá học: Chứa Protid, chất béo, glucid, canci, photpho, sắt, vitamin B và một số chất khác.
  • Công dụng: Có tác dụng lợi thuỷ, hành huyết, tiêu thũng, rút mủ. Dùng trị thuỷ thũng, phù ở chân, tả lỵ, ung nhọt, sưng tấy.
  • Cách dùng: Dùng 50g Đậu đỏ nhỏ nấu với 1 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã, uống cả ngày.

 2. ĐẬU ĐEN (Vigna unguiculata (L.))

daudendauden1 

  • Bộ phận dùng: Hạt
  • Thành phần hoá học:  Thành phần dinh dưỡng trong Đậu Đen được tính theo tỉ lệ phần trăm:   Protid 24, Lipid 3, Glucid 53. Các muối khoáng: Ca, P, Fe. Các vitamin: tiền sinh tố A, B1, B2, PP, và C. Hàm lượng các acid amin trong Đậu Đen rất cao: Lysin, Methionin, Tryptophan, Phenylalanin, Alanin, Valin, Leuxin, Isoleuxin, Arginin và Histidin.
  • Công dụng: Bổ huyết, bổ can thận, giải phong nhiệt, giải độc. Thường dùng trị phong nhiệt (sốt, sợ gió, nhức đầu, ngực sườn bứt rứt… ), làm thuốc bổ khí huyết, bổ can thận, trị suy nhược cơ thể, thiếu máu, lợi tiểu, giải được độc Ban Miêu, Ba Đậu.
  • Cách dùng: Đối với người nóng nhiệt thì dùng 50g Đậu Đen sống nấu với 1 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã, uống cả ngày.

                   Đối với người  thể hàn và phụ nữ sau khi sanh thì dùng 50g Đậu Đen sao vàng với rượu hoặc thêm 20g Gừng tươi nấu với 1 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã, uống cả ngày.

3. ĐẬU VÁN TRẮNG (Lablab purpureus (L.)):

Còn gọi là Bạch biển đậu

dautrangdautrang1 

  • Bộ phận dùng: Hạt
  • Thành phần hoá học: Hạt chứa Protein 22%, chất béo 2%. Carbon hydrat 57%: đường Saccaroza, Glucoza, Stachyoza, Maltoza và Raffinoza. Một ít canci, photpho, sắt. Các vitamin A, B2,C, và nhiều B1. Các acid amin phổ biến là Tryptophan, Arginin, Lysin và Tyrosin. Ngoài ra còn có acid L-Pipecolic và Phytoagglutinin.
  • Công dụng: Bổ tỳ vị, giải cảm nắng, trừ thấp, giải độc. Dùng trị cảm nắng, khát nước, khí hư bạch đới, tỳ vị hư yếu, tiêu chảy, kiết lỵ, viêm dạ dày và ruột cấp tính, đau bụng, nôn oẹ, ngộ độc rượu, ngộ độc thức ăn gây nôn mửa.
  • Cách dùng: Dùng 50g Bạch biển đậu nấu với 1 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã, uống cả ngày.

   

4. ĐẬU SĂNG (Cajanus cajan (L.))

Còn gọi là Đậu chiều, Đậu cọc rào.

   dausangdausang1

  • Bộ phận dùng: Hạt (sao vàng)
  • Thành phần hoá học: Chưa có tài liêu nghiên cứu về thành phần hoá học, chỉ dùng theo kinh nghiệm dân gian.
  • Công dụng: Ấm phế, trợ tỳ, tiêu thực, thông huyết mạch. Dùng làm thuốc chữa sốt, giải độc, tiêu thũng và chứng hay đái đêm.
  • Cách dùng: Mỗi lần dùng 50g hạt Đậu Săng sao vàng nấu với 1 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã, uống cả ngày.

 

5. ĐẬU XANH (Vigna radiata (L.))

dauxanhdauxanh1   

  • Bộ phận dùng: Hạt
  • Thành phần hoá học: Đậu Xanh có thành phần dinh dưỡng cao, tính theo tỉ lệ phần trăm, có: protein 23, lipit 2, glucid 54, celluloza 5, tro 2. Còn có các nguyên tố vi lượng Ca, P,Fe và các vitamin B1,B2, và tiền sinh tố A. Trong thành phần protein có các acid amin cần thiết cho cơ thể con người.
  • Công dụng: Thanh nhiệt, giải khát, giải độc, trừ phiền nhiệt, bớt sưng đau, ích khí lực, điều hoà ngũ tạng.
  • Chủ trị: Các loại ôn nhiệt mùa hè, cảm sốt, tiêu khát, đau bụng cồn cào, nhức đầu, ôn oẹ. Giải các loại ngộ độc (dùng nhai sống hoặc giã nát, thêm nước vào vắt lấy nước cốt uống).
  • Cách dùng: Dùng 100g Đậu Xanh cả vỏ nấu với 2 lít nước, sôi 30 phút. Lọc bỏ bã uống  cả ngày.

 •        Đơn thuốc dùng giải nhiệt, trị cảm sốt:

                   Đậu Xanh cả vỏ (giã vỡ đôi)                   50g

                   Lá Dâu non (tươi)                                  20g

                   Lá Tía Tô (tươi)                                    20g

                   Gạo                                                      20g

  • Cách dùng: Lá Dâu non, lá Tía Tô rửa sạch, thái nhỏ, để riêng.

        Bột Đậu Xanh và Gạo nấu cháo, khi đã được cháo thì bỏ lá Dâu và Tía Tô vào khi còn nóng. Để cháo nguội rồi ăn để tránh ra nhiều mồ hôi. Trị cảm nhiệt.

Lương y NGUYỄN CÔNG ĐỨC

Nguyên Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM